{"id":23798,"date":"2023-07-05T09:00:28","date_gmt":"2023-07-05T07:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/lifelonghearing.com\/?p=23798"},"modified":"2025-04-16T12:23:13","modified_gmt":"2025-04-16T12:23:13","slug":"truri-jone-nuk-eshte-nje-kompjuter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lifelonghearing.com\/sq\/truri-jone-nuk-eshte-nje-kompjuter\/","title":{"rendered":"\u201cTruri jon\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kompjut\u00ebr!\u201d"},"content":{"rendered":"

\u00c7far\u00eb lidhje kan\u00eb d\u00ebgjimi dhe implantet kokleare me inteligjenc\u00ebn sociale.<\/h1><\/div>

N\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme shoq\u00ebrore, ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar dhe kuptuar p\u00ebrmes d\u00ebgjimit dhe t\u00eb interpretojm\u00eb, si dhe t\u00eb kuptojm\u00eb konceptin dhe emocionet. Terapia me implantet kokleare duhet t\u00eb p\u00ebrfshij t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb, pretendon m\u00ebsuesja e specializuar Katrien Timmerman tek simpoziumi i EURO-CIU.<\/strong><\/p>\n<\/div>

<\/span><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

Sot, ne p\u00ebrdorim termin inteligjenca artificiale p\u00ebr kompjutrat dhe shpesh dalim n\u00eb p\u00ebrfundimin e kund\u00ebrt: Krahasojm\u00eb funksionimin e trurit t\u00eb njeriut me llogjik\u00ebn digjitale t\u00eb sistemeve konvecionale p\u00ebr p\u00ebrpunimin e t\u00eb dh\u00ebnave elektrike. Kjo nuk e b\u00ebn t\u00eb drejt\u00eb aft\u00ebsin\u00eb njer\u00ebzore p\u00ebr t\u00eb interpretuar, siq shprehet Katrien Timmerman n\u00eb prezantimin e saj n\u00eb simpoziumin e EURO-CIU n\u00eb Roterdam n\u00eb N\u00ebntor t\u00eb 2022-ishit. Gjithashtu, ajo shpjegoi edhe rolin kryesor t\u00eb d\u00ebgjimit n\u00eb pro\u00e7esin e mendimit dhe se \u00e7far\u00eb ndodh kur ajo mungon.<\/p>\n

Timmerman \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebsuese e specializuar n\u00eb d\u00ebmtimet e shqisave dhe p\u00ebrkthyese n\u00eb gjuh\u00ebn flamande dhe e gjuh\u00ebs s\u00eb shenjave. Ajo vjen Belgjika dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kordinatore e nd\u00ebrhyrjes s\u00eb shpejt\u00eb dhe m\u00ebsuese e specializuar n\u00eb Shkoll\u00ebn e Rajonit t\u00eb Brukselit p\u00ebr d\u00ebmtimet e d\u00ebgjimit dhe n\u00eb Qendr\u00ebn e Kompetenc\u00ebs KIDS n\u00eb Flanders, nj\u00eb institucion p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe t\u00eb rritur q\u00eb kan\u00eb \u00e7rregullime e t\u00eb d\u00ebgjuarit, t\u00eb folurit dhe t\u00eb gjuh\u00ebs apo probleme t\u00eb autizmit. Puna e saj fokusohet tek f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb kan\u00eb d\u00ebmtime t\u00eb d\u00ebgjimit me aft\u00ebsi t\u00eb tjera kufizimi, tek zhvillimi i Teoris\u00eb s\u00eb Trurit, integrimi dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi shoq\u00ebror t\u00eb diversitetit.<\/p>\n

Kompjutrat mendojn\u00eb shpejt dhe sakt\u00ebsisht por nuk kuptojn\u00eb asgj\u00eb.<\/h2>\n

Kompjutrat konvencional\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb \u00e7far\u00eb i thuhet p\u00ebrmes kodit t\u00eb programit. K\u00ebto kompjutra ndjekin sekuenc\u00ebn llogjike: hyrja \u2013 p\u00ebrpunim i paracaktuar - dalja Kjo llogjik\u00eb strikte shpesh \u00ebsht\u00eb e favorshme: kompjutrat mund t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb udh\u00ebzimet shum\u00eb shpejt, mbi t\u00eb gjitha n\u00ebse jan\u00eb t\u00eb ngjashme me detyrat e matematik\u00ebs.
\nBrenda korniz\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj llogjike strikte, madje kompjutrat mund t\u00eb ekstrapolojn\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb parashikojn\u00eb nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb caktuar. Nj\u00eb kompjut\u00ebr, gjithsesi nuk mund t\u00eb kuptoj ose t\u00eb b\u00ebj supozime; t\u00eb hamendsoj\u00eb n\u00eb sensin e v\u00ebrtet. K\u00ebto aft\u00ebsi dallojn\u00eb njer\u00ebzit dhe m\u00ebnyr\u00ebn e tyre e t\u00eb menduarit.<\/p>\n

T\u00eb menduarit njer\u00ebzor \u00ebsht\u00eb interpretim dhe parashikim<\/h2>\n

\"\"\u201cTruri jon\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kompjut\u00ebr!\u201d theksoi Timmermann n\u00eb kongresin EURO-CIU duke u referuar pun\u00ebs s\u00eb belgut Peter Vermeulen [1] tek truri i njeriut si organ parashikues. P\u00ebr ta shpjeguar, ajo tregoi nj\u00eb puzzle. N\u00ebse mendojm\u00eb sipas modelit t\u00eb funksionimit t\u00eb kompjutrave konvencional n\u00eb sekuenc\u00ebn \u201chyrje-p\u00ebrpunim-dalje do t\u00eb trajtojm\u00eb shifrat si nj\u00eb sekuenc\u00eb numrash. Ndoshta q\u00ebndron nj\u00eb rast intepretimi sekuenza: 1-3-5-2-4-? ose 1-2-3-4-5?<\/p>\n

\"\"\u201cP\u00ebr t\u00eb mbijetuar n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb moderne, ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tru q\u00eb t\u00eb parashikoj\u00eb bot\u00ebn nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb dhe t\u00eb pavet\u00ebdijshme duke pasur parasysh kontektstin\u201d lexohet n\u00eb p\u00ebrmbledhjen e librit t\u00eb Vermeulen-it. \u201cTruri b\u00ebn parashikime t\u00eb pavet\u00ebdijshme dhe shum\u00eb t\u00eb shpejta mbi bot\u00ebn. Truri u k\u00ebrkon nj\u00eb reagim shqisave p\u00ebr parashikimet q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb\u201d.<\/p>\n

Ky reagim ndaj shqisave na jep edhe informacione shtes\u00eb. Me k\u00ebto informacione shtes\u00eb, truri jon\u00eb mund t\u00eb interpretoj\u00eb s\u00ebrisht imazhin e shifrave. Kur shikojm\u00eb \u201c1-3-5\/2-4\u201d n\u00eb nj\u00eb makin\u00eb pothuajse automatikisht shtojm\u00eb \u201cR\u201d si tek imazhi i shifr\u00ebs tek ndryshimi i marshit.<\/p>\n

K\u00ebshtu, p\u00ebr k\u00ebto interpretime kemi nevoj\u00eb p\u00ebr informacione shtes\u00eb mbi kontekstin e fjal\u00ebve ose t\u00eb nj\u00eb pyetje.<\/p>\n

Perceptime sensoriale p\u00ebr nj\u00eb interpretim korrekt<\/h2>\n

P\u00ebr t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb, parashikimi i nj\u00eb veprimi ose e nj\u00eb situate ishte thelb\u00ebsore p\u00ebr mbijetes\u00ebn: sa m\u00eb me kujdes nj\u00eb person arrinte t\u00eb parashikonte, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb vepronte me largpam\u00ebsi dhe m\u00eb p\u00ebrpara, m\u00eb shum\u00eb ishin mund\u00ebsit\u00eb e tij t\u00eb mbijetes\u00ebs. Sot, k\u00ebto kapacitete kan\u00eb nj\u00eb ndikim mbizot\u00ebrues mbi mbijetes\u00ebn ton\u00eb profesionale si edhe n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore dhe sociale.<\/p>\n

Ne p\u00ebrmisojm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstante kualitetin e parashikimeve tona duke m\u00ebsuar dhe ushtruar n\u00eb interpretimin ton\u00eb social: ne krahasojm\u00eb zhvillimin q\u00eb dyshojm\u00eb me ngjarjen reale q\u00eb ndodh. P\u00ebrceptimi i shqisave tona: p\u00ebrfshir\u00eb ato t\u00eb d\u00ebgjimit \u2013 jan\u00eb kryesisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb k\u00ebt\u00eb pro\u00e7es: n\u00eb vend t\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbledhur paraprakisht t\u00eb gjitha informacionet e nevojshme p\u00ebr nj\u00eb parashikim korrekt; m\u00eb pas, p\u00ebr t\u00eb verifikuar sa e sakt\u00eb ishte parashikimi jon\u00eb.<\/p>\n

Interpretimi me perceptimin akustik t\u00eb d\u00ebmtuar<\/h2>\n

Kur informacionet jan\u00eb t\u00eb gabuara ose pjes\u00ebrisht mungojn\u00eb, si interpretimi dhe parashikimi b\u00ebhen t\u00eb lodhshme dhe jan\u00eb t\u00eb prirur ndaj gabimit si verifikimi i t\u00eb nj\u00ebjtit. Kjo i kushton njeriut energji dhe koh\u00eb shtes\u00eb. Frekuenza e gabimeve n\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese.<\/p>\n

P\u00ebr nj\u00eb komunikim t\u00eb suksessh\u00ebm, truri jon\u00eb ka nevoj\u00eb edhe p\u00ebr informacione kontestuale p\u00ebrve\u00e7 formulimit t\u00eb nj\u00eb komunikimi q\u00eb \u00ebsht\u00eb e kuptuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb kompletuar e mundur: Shprehjet e mimik\u00ebs dhe gjestet por edhe prozodia, tingulli i fjal\u00ebve dhe melodia e bisedimit. Ve\u00e7an\u00ebrisht impresionuese \u00ebsht\u00eb ngjyrimi i tonit kur japim mesazhe me fjal\u00eb cinike.<\/p>\n

\u201cNe nuk lexojm\u00eb emocionet nga fytyra e personit tjet\u00ebr, por lidhim shprehjet e fytyr\u00ebs me imformacionet e tjera kontestuale\u201d, tha Timmerman duke shpjeguar p\u00ebrse keqkuptimet dhe interpretimet e gabuara verifikohen kaq leht\u00eb kur p\u00ebr shembull nuk ja dalim t\u00eb p\u00ebrceptojm\u00eb ngjyrimin tonal t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedimi. K\u00ebto keqkuptime turbullojn\u00eb nd\u00ebrveprimin social dhe shoq\u00ebror p\u00ebr personat e prekur dhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt ato e b\u00ebjn\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb m\u00ebsuarit shoq\u00ebror.<\/p>\n

\n

\u201cNe nuk lexojm\u00eb emocionet nga fytyra e nj\u00eb personi tjet\u00ebr, por lidhim shprehjet e tyre t\u00eb fytyr\u00ebs me informacione t\u00eb tjera kontestuale, si tonaliteti i nj\u00eb bisede\u201d.
\nKatrien Timmerman<\/p>\n<\/blockquote>\n

Si i zhvillojm\u00eb aft\u00ebsit\u00eb shoq\u00ebrore<\/h2>\n

N\u00eb vitin e par\u00eb t\u00eb jet\u00ebs, p\u00ebr shembull, f\u00ebmij\u00ebt i p\u00ebrgjigjen me buz\u00ebqeshje personit q\u00eb perkujdeset p\u00ebr to. Kur hyjn\u00eb n\u00eb kop\u00ebsht, ata jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb gj\u00ebndje t\u00eb perceptojn\u00eb gj\u00ebndjen shpirt\u00ebrore e t\u00eb tjer\u00ebve dhe t\u00eb sillen sipas rrethanave. N\u00eb mosh\u00ebn parafillore, ata m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb opinionet dhe mendimet e tyre nga t\u00eb tjer\u00ebt. Jan\u00eb n\u00eb gj\u00ebndje t\u00eb klasifikojn\u00eb p\u00ebrshkrimin e nj\u00eb situate si e drejt\u00eb o e gabuar.<\/p>\n

E ashtuquajtura Teoria e Trurit do t\u00eb thot\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb:<\/p>\n